Hoe gaat Vught om met klimaatverandering?

In de laatste raadsvergadering van 2019 werd de Nota ‘Vught klimaatadaptief’ unaniem aangenomen door de gemeenteraad. Ik ben heel blij met deze raadsbrede steun voor deze belofte uit het coalitieakkoord. Want het gaat om een belangrijke vraag: Hoe gaan wij om met extremere weersomstandigheden?

Klimaatadaptatie
Het is natuurlijk een verschrikkelijk woord, waar veel inwoners weinig beeld bij hebben. En toch is het een steeds belangrijker thema, dat ons allemaal raakt. Als gevolg van klimaatverandering krijgen we steeds vaker te maken met extremere weersomstandigheden. Niet alleen heftige regenval, maar ook periodes van droogte en hitte. Dat brengt risico’s en kosten met zich mee. Wateroverlast, (infectie)ziekten, groter overlijdensrisico voor ouderen en andere kwetsbare groepen, nadelige effecten voor biodiversiteit en (voedsel)gewassen, etc. Volop redenen om onszelf goed voor te bereiden op deze omstandigheden.

Meer groen
Het beste middel om klimaatadaptief te worden, is meer groen. Bekend en soms hilarisch zijn de filmpjes van mensen die hun hele tuin betegeld hebben – lekker handig in het onderhoud – maar bij een stevige regenbui het water zien stijgen tot aan of over de drempel. Stenen eruit en plant erin zorgt ervoor dat water kan weglopen. Maar meer beplanting en bomen zorgen er ook voor dat water langer wordt vastgehouden in de bodem. De bodem werkt dan als ‘watertank’ om perioden van droogte te overbruggen. En als het heel heet is, werkt groen verkoelend. Een volwassen boom heeft de capaciteit van 10 airco’s, maar dan zonder het elektriciteitsverbruik.

Vught is goed bezig
Natuurlijk starten we in Vught niet bij nul. Sterker nog, Vught is al een heel eind op weg. Onze openbare ruimte is al heel groen. En Vught kent al jaren een gescheiden rioleringssysteem, waarbij regenwater direct wordt opgevangen in de waterpartijen in de wijk. Op de meeste plaatsen zijn ook al maatregelen genomen om heftigere regenbuien op te kunnen vangen. Bij nieuwe riolering wordt rekening gehouden met de benodigde capaciteit. De wijze waarop klimaatadaptatie onderdeel is gemaakt van de projecten N65 en PHS wordt landelijk als voorbeeld gebruikt.

Maar nog niet echt klimaatadaptief
We starten dus niet bij nul, maar zijn ook nog niet klaar. Nog te vaak wordt te snel groen geschrapt voor andere plannen. De afgelopen zomers zijn op veel plekken – ondanks regelmatig extra water geven – struiken en bomen gesneuveld door de droogte. Dat vraagt om extra maatregelen en wellicht andere aanplant. En ook Vught kent locaties met vele vierkante meters asfalt en dakoppervlak, waar de temperatuur zomers extra oploopt. Bijvoorbeeld de parkeerplaats in het centrum of de Industrieweg. Nog voldoende te doen dus. De komende jaren moet de gemeente allereerst bewuster en consequenter klimaatadaptatie onderdeel maken van de openbare ruimte. Dat vraagt om bewuste keuzes bij het inrichten van straten, parken en voorzieningen, verkeersplannen, bouwprojecten etc. Daarnaast moet actiever en beter worden uitgedragen wat we doen én waarom.

Veel vertrouwen in bewonersinitiatief
Maar de gemeente kan het niet alleen. Daarom ben ik ook blij dat er een groep inwoners is opgestaan die dit thema actief willen oppakken. Want hoewel de jaarlijkse actie ‘tegel eruit, plantje erin’ succesvol is, ben ik ervan overtuigd dat de gemeente niet gaat bepalen hoe mensen hun tuin inrichten. Terwijl een andere inrichting van de openbare ruimte juist hand in hand dient te gaan met bewuste keuzes op particuliere grond. Een groep bewoners die met projecten komt om mensen te motiveren actie te ondernemen, werkt dan in mijn ogen beter dan (enkel) stimulerende maatregelen van de gemeente. Ik ben dan ook voornemens om dit initiatief meerjarig financieel te ondersteunen om deze ambities waar te kunnen maken.

Ambities verbinden
Een aparte nota voor klimaatadaptatie is een belangrijke stap. Het doel is nu helder; Vught klimaatadaptief in 2035. Nu moet het nog waargemaakt worden. Door de maatregelen te verankeren in het Meerjarenprogramma Openbare Ruimte (MOR). En door slimme koppelingen te maken met andere doelen, zoals de nota biodiversiteit en de regionale energiestrategie. Want hoe belangrijk het ook is om gereed te zijn voor klimaatverandering, dat dient altijd samen te gaan met het tegengaan van klimaatverandering. Een heldere ambitie op de energieopgave vaststellen voor Vught staat dan ook hoog op mijn agenda voor 2020.

4 reacties

  1. Goed om te lezen dat de nota is aangenomen, twee vragen:

    *hoe ziet de gemeente het (actief) peil beheer van (grond)water standen?
    *waar kan ik terug vinden dat de klimaatadaptatie onderdeel is gemaakt van de projecten N65 en PHS ??

  2. Hoe kan het dat Groen Links achter de plannen blijft staan om de Jagerboschlaan op te maken voor gemotoriseerd verkeer? Dit is toch ook verharden van de weg dus het water loopt hier ook niet goed weg. Vreemd dat dit dan toch gebeurt.

  3. @Remco:
    De gemeente heeft een netwerk van maatpunten waarmee het grondwaterpeil in de gehele gemeente gemonitord kan worden.
    In de projecten N65 en PHS wordt rekening gehouden met de capaciteit om water af te kunnen voeren i.v.m. de tunnelbakken die aangelegd gaan worden. Daarvoor zijn locaties rondom Vught aangewezen waar dit water opgevangen kan worden. Zo worden bijvoorbeeld de waterpartijen rondom Fort Isabella gebaggerd om meer capaciteit aan te kunnen. Ook de Lunetten op de Vughtse heide zijn hiervoor aangewezen. Bij de herinrichting van de Loonsebaan 2 jaar geleden is daarom ook extra rioolcapaciteit beschikbaar gesteld, om straks de aansluiting vanaf de N65 te kunnen maken. Het is ook onderdeel van het uitvoeringsprogramma klimaatadaptatie Zuid-Nederland. Het mooie is dat met deze ingrepen niet alleen de tunnels straks droog blijven, maar ook enkele bestaande waterproblemen in Vught worden opgelost. Tijdens een presentatie bij de Werkeenheid Water van De Dommel is de integraliteit hiervan als goed voorbeeld benoemd.

  4. @Sylvia:
    Bij de Jagersboschlaan botsen tegengestelde belangen zoals de directe afwikkeling van verkeer naar de N65 na het vervallen van de oprit Martinilaan-N65 en behoud van de huidige autoluwe laan. Juist vanwege de groene belangen is het eerdere plan ook aangepast. Er wordt niet verbreed en geasfalteerd. In plaats daarvan wordt er gebruik gemaakt van de aanwezige puinverharding en wordt daarop een fietsstraat van klinkers aangelegd. Hiermee kunnen de monumentale bomen behouden blijven. Anders hadden daar enkele tientallen van gekapt moeten worden. Verder wordt er gebruik gemaakt van waterdoorlatende verharding, zodat de wortels van de bomen toch gevoed kunnen worden.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.